X
🔧

Settings

Search type

Word search: Languages

Word search: Databases

🌏 Region(s): Ryukyu (Okinawa)

うきーん・うきゆん【起きーん・起きゆん】

ukiin · ukiyun

Pronunciation: [ʔukiːŋ̍~ʔukijuŋ̍]

Definition

Verb

  1. To get up; to wake up
    1. ぐじにうきたん【五時に起きたん
      gujini ukitan
      "I woke up at five o'clock"

Etymology

Cognate with standard Japanese おきる【起きる】 okiru "to get up; to wake up" and the Kyushu variants おける【起ける】 okeru and おくる【起くる】 okuru.

Historical Ryukyuan attestations

  • Vocabulary of the language spoken at the Great Loo-Choo Island, in the Japan Sea (1818), by Herbert John Clifford, records "Awake, to. Oóking".

Spelling

OrthographyForm
Kanji起きーん
起きゆん
Kanaうきーん
うきゆん
Romanizationukiin
ukiyun
Pronunciation (IPA)[ʔukiːŋ̍~ʔukijuŋ̍]

Verb Paradigm

Central Okinawan ru-type verb: ukiyun ~ ukiin

 

 

Imperfective

Perfective

Negative

Negative Perfective

Indicative

PRED

ukiyun,

ukiin

ukitan

ukiran

ukirantan

ATT

ukiyuru,

ukiiru

ukitaru

Progressive

PRED

ukitoon

ukitootan

ukiteewuran

ukiteewurantan

ATT

ukitooru

ukitootaru

Causative

PRED

ukirasun

ukirachan

ukirasan

ukirasantan

ATT

ukirasuru

ukiracharu

Passive and Potential

PRED

ukirariyun,
ukirariin

ukiraritan,
ukirattan

ukirariran,
ukiraran

ukirarirantan,
ukiraratan

ATT

ukirariyuru,
ukirariiru

ukiraritaru,
ukirattaru

Causative-Passive

PRED

ukirasariyun,
ukirasariin

ukirasaritan

ukirasariran

ukirasarirantan

ATT

ukirasariyuru,
ukirasariiru

ukirasariraru

Intransitivizing resultative (For transitive verbs only)

PRED

ukiteen

ukiteetan

ukiteeneen

ukiteeneentan

ATT

ukiteeru

ukiteetaru

Preparatory

PRED

ukitoochun

ukitoochan

ukiteeukan

ukiteeukantan

ATT

ukitoochuru

ukitoocharu

Base forms

Form

Construction

Root

ukir-

Dictionary

ukiyun,

ukiin

Attributive or Adnominal

ukiyuru,

ukiiru

Apocopated (indicative imperfective)

ukiyu-,

ukii-

Adverbial

ukii

Volitional-Presumptive

ukira

Conjunctive

ukiti

Representative

ukitai

Imperative

ukiri,
ukiree

Conditional

ukiree

Common attributive (adnominal) constructions

Form

Construction

Conjecture

ukiyuru haji,

ukiiru haji

So as to...

ukiyuru gutu,

ukiiru gutu

Before...

ukiyuru mee,

ukiiru mee

While...

ukiyuru qweeda, ukiyuru-qweema,

ukiiru qweeda, ukiiru-qweema

Purpose

ukiyuru tami ni,

ukiiru tami ni

Common conjunctive constructions

Form

Construction

Request

ukiti-kwimisooree

Benefactive

ukiti-kwiin

Completive

ukiti-neen

Concessive conditional

ukiti-n

After...

ukiti-kara

After...

ukiti-atu

Common adverbial constructions (adjectival compounds)

Form

 

Imperfective

Perfective

Negative

Negative perfective

Desiderative

PRED

ukii-busan

ukii-busantan

ukii-bushikoo neen,

ukii-bushikoo neeran

ukii-bushikoo neentan,

ukii-bushikoo neerantan

ATT

ukii-busaru

ukii-busataru

Easy to...

PRED

ukii-yassan

ukii-yassantan

ukii-yashikoo neen,

ukii-yashikoo neeran

ukii-yashikoo neentan,

ukii-yashikoo neerantan

ATT

ukii-yassaru

ukii-yassataru

Hard to...

PRED

ukii-gurisan

ukii-gurisantan

ukii-gurikoo neen,

ukii-gurikoo neeran

ukii-gurikoo neentan,

ukii-gurikoo neerantan

ATT

ukii-gurisaru

ukii-gurisataru

Common adverbial constructions (verbal compounds)

Form

 

Imperfective

Perfective

Negative

Negative perfective

Exalting

PRED

ukii-misheen,

uki-misheen

ukii-misheentan,

uki-misheentan

ukii-misooran,

uki-misooran

ukii-misoorantan,

uki-misoorantan

ATT

ukii-misheeru,

uki-misheeru

ukii-misheetaru,

uki-misheetaru,

ukii-misoocharu,

uki-misoocharu

Common adverbial constructions (nominal compounds)

Form

Construction

While (simultaneously)...

ukii-gachii

Common apocopated constructions

Form

Construction

Reported past

ukiyu-tan,

ukii-tan

Nominalizing

ukiyu-shi,

ukii-shi

Concessive

ukiyu-shiga,

ukii-shiga

Cause-effect

ukiyu-kutu,

ukii-kutu

Prohibitive

ukiyu-na,

ukii-na

Provisional conditional

ukiyu-ra

ukii-ra

Questions

ukiyu-ga,

ukii-ga

Other constructions

Form

 

Imperfective

Perfective

Negative

Negative perfective

Polite

PRED

ukiyabiyun,
ukiyabiin,

ukiibiyun,
ukiibiin

ukiyabitan,

ukiibitan

ukiyabiran,

ukiibiran

ukiyabirantan,

ukiibirantan

ATT

ukiyabiyuru,
ukiyabiiru,

ukiibiyuru,
ukiibiiru

ukiyabitaru,

ukiibitaru

Polar questions

PRED

ukiyumi,

ukiimi

ukitii

ukirani

ukirantii

Verb paradigms are based off several sources including, but not limited to:

  • Funatsu, Yoshiaki. (1988). 美しい沖縄の方言①. [Utsukushii Okinawa no kotoba 1]. ISBN4-905784-19-0.
  • Sakihara, Mitsugu. (2006). Okinawan-English Wordbook. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 0824831020.
  • Shizato, Rumiko and Iwasaki, Shoichi. (2024). Basic Okinawan: From Conversation to Grammar. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 9780824893651.

意味:おきる【起きる】

+ amend/report

Categories:

起きーん
Cite this entry: Read, Zachary. (2025, November 23). うきーん・うきゆん【起きーん・起きゆん】 : ukiin · ukiyun | define meaning. JLect: Japonic Languages and Dialects Database. Retrieved 2026, May 30, from https://www.jlect.com/entry/2064/ukiin-ukiyun/.