🌏 Region(s): Ryukyu (Okinawa)
まるちゅん : maruchun | define meaning
maruchun
Pronunciation: [maɾut͡ɕuŋ̍]
Definition
Verb
- To rule; to govern; to control
Spelling
| Orthography | Form |
|---|---|
| Kana | まるちゅん |
| Romanization | maruchun |
| Pronunciation (IPA) | [maɾut͡ɕuŋ̍] |
Verb Paradigm
|
|
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative Perfective |
|
Indicative |
PRED |
maruchun |
maruchan |
marukan |
marukantan |
|
ATT |
maruchuru |
marucharu |
|||
|
Progressive |
PRED |
maruchoon |
maruchootan |
marucheewuran |
marucheewurantan |
|
ATT |
maruchooru |
maruchootaru |
|||
|
Causative |
PRED |
marukasun |
marukachan |
marukasan |
marukasantan |
|
ATT |
marukasuru |
marukacharu |
|||
|
Passive and Potential |
PRED |
marukariyun, |
marukaritan, |
marukariran, |
marukarirantan, |
|
ATT |
marukariyuru, |
marukaritaru, |
|||
|
Causative-Passive |
PRED |
marukasariyun, |
marukasaritan |
marukasariran |
marukasarirantan |
|
ATT |
marukasariyuru, |
marukasariraru |
|||
|
Intransitivizing resultative (For transitive verbs only) |
PRED |
marucheen |
marucheetan |
marucheeneen |
marucheeneentan |
|
ATT |
marucheeru |
marucheetaru |
|||
|
Preparatory |
PRED |
maruchoochun |
maruchoochan |
marucheeukan |
marucheeukantan |
|
ATT |
maruchoochuru |
maruchoocharu |
|
Form |
Construction |
|
Root |
maruk- |
|
Dictionary |
maruchun |
|
Attributive or Adnominal |
maruchuru |
|
Apocopated (indicative imperfective) |
maruchu- |
|
Adverbial |
maruchi |
|
Volitional-Presumptive |
maruka |
|
Conjunctive |
maruchi |
|
Representative |
maruchai |
|
Imperative |
maruki, |
|
Conditional |
marukee |
|
Form |
Construction |
|
Conjecture |
maruchuru haji |
|
So as to... |
maruchuru gutu |
|
Before... |
maruchuru mee |
|
While... |
maruchuru qweeda, marunuru-qweema |
|
Purpose |
maruchuru tami ni |
|
Form |
Construction |
|
Request |
maruchi-kwimisooree |
|
Benefactive |
maruchi-kwiin |
|
Completive |
maruchi-neen |
|
Concessive conditional |
maruchi-n |
|
After... |
maruchi-kara |
|
After... |
maruchi-atu |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Desiderative |
PRED |
maruchi-busan |
maruchi-busantan |
maruchi-bushikoo neen, maruchi-bushikoo neeran |
maruchi-bushikoo neentan, maruchi-bushikoo neerantan |
|
ATT |
maruchi-busaru |
maruchi-busataru |
|||
|
Easy to... |
PRED |
maruchi-yassan |
maruchi-yassantan |
maruchi-yashikoo neen, maruchi-yashikoo neeran |
maruchi-yashikoo neentan, maruchi-yashikoo neerantan |
|
ATT |
maruchi-yassaru |
maruchi-yassataru |
|||
|
Hard to... |
PRED |
maruchi-gurisan |
maruchi-gurisantan |
maruchi-gurikoo neen, maruchi-gurikoo neeran |
maruchi-gurikoo neentan, maruchi-gurikoo neerantan |
|
ATT |
maruchi-gurisaru |
maruchi-gurisataru |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Exalting |
PRED |
maruchi-misheen |
maruchi-misheentan |
maruchi-misooran |
maruchi-misoorantan |
|
ATT |
maruchi-misheeru |
maruchi-misheetaru, |
|
Form |
Construction |
|
While (simultaneously)... |
maruchi-gachii |
|
Form |
Construction |
|
Reported past |
maruchu-tan |
|
Nominalizing |
maruchu-shi |
|
Concessive |
maruchu-shiga |
|
Cause-effect |
maruchu-kutu |
|
Prohibitive |
maruchu-na |
|
Provisional conditional |
maruchu-raa |
|
Questions |
maruchu-ga |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Polite |
PRED |
maruchabiyun, |
maruchabitan |
maruchabiran |
maruchabirantan |
|
ATT |
maruchabiyuru, |
maruchabitaru |
|||
|
Polar questions |
PRED |
maruchumi |
maruchii |
marukani |
marukantii |
Verb paradigms are based off several sources including, but not limited to:
- Funatsu, Yoshiaki. (1988). 美しい沖縄の方言①. [Utsukushii Okinawa no kotoba 1]. ISBN4-905784-19-0.
- Sakihara, Mitsugu. (2006). Okinawan-English Wordbook. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 0824831020.
- Shizato, Rumiko and Iwasaki, Shoichi. (2024). Basic Okinawan: From Conversation to Grammar. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 9780824893651.
意味:しはいする【支配する】、おさめる【治める】