🌏 Region(s): Ryukyu (Okinawa)
あがちゅん : agachun | define meaning
agachun
Pronunciation: [ʔaɡat͡ɕuŋ̍]
Definition
Verb
- To work; to do manual labor; to do manual labour; to labor; to labour; to toil
- To work hard; to endeavor; to endeavour
- To make progress; to advance; to make headway
Etymology
Cognate with standard Japanese あがく【足掻く】 agaku "to thrash; to work frantically; to paw".
Spelling
| Orthography | Form |
|---|---|
| Kana | あがちゅん |
| Romanization | agachun |
| Pronunciation (IPA) | [ʔaɡat͡ɕuŋ̍] |
Verb Paradigm
|
|
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative Perfective |
|
Indicative |
PRED |
agachun |
agachan |
agakan |
agakantan |
|
ATT |
agachuru |
agacharu |
|||
|
Progressive |
PRED |
agachoon |
agachootan |
agacheewuran |
agacheewurantan |
|
ATT |
agachooru |
agachootaru |
|||
|
Causative |
PRED |
agakasun |
agakachan |
agakasan |
agakasantan |
|
ATT |
agakasuru |
agakacharu |
|||
|
Passive and Potential |
PRED |
agakariyun, |
agakaritan, |
agakariran, |
agakarirantan, |
|
ATT |
agakariyuru, |
agakaritaru, |
|||
|
Causative-Passive |
PRED |
agakasariyun, |
agakasaritan |
agakasariran |
agakasarirantan |
|
ATT |
agakasariyuru, |
agakasariraru |
|||
|
Intransitivizing resultative (For transitive verbs only) |
PRED |
agacheen |
agacheetan |
agacheeneen |
agacheeneentan |
|
ATT |
agacheeru |
agacheetaru |
|||
|
Preparatory |
PRED |
agachoochun |
agachoochan |
agacheeukan |
agacheeukantan |
|
ATT |
agachoochuru |
agachoocharu |
|
Form |
Construction |
|
Root |
agak- |
|
Dictionary |
agachun |
|
Attributive or Adnominal |
agachuru |
|
Apocopated (indicative imperfective) |
agachu- |
|
Adverbial |
agachi |
|
Volitional-Presumptive |
agaka |
|
Conjunctive |
agachi |
|
Representative |
agachai |
|
Imperative |
agaki, |
|
Conditional |
agakee |
|
Form |
Construction |
|
Conjecture |
agachuru haji |
|
So as to... |
agachuru gutu |
|
Before... |
agachuru mee |
|
While... |
agachuru qweeda, aganuru-qweema |
|
Purpose |
agachuru tami ni |
|
Form |
Construction |
|
Request |
agachi-kwimisooree |
|
Benefactive |
agachi-kwiin |
|
Completive |
agachi-neen |
|
Concessive conditional |
agachi-n |
|
After... |
agachi-kara |
|
After... |
agachi-atu |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Desiderative |
PRED |
agachi-busan |
agachi-busantan |
agachi-bushikoo neen, agachi-bushikoo neeran |
agachi-bushikoo neentan, agachi-bushikoo neerantan |
|
ATT |
agachi-busaru |
agachi-busataru |
|||
|
Easy to... |
PRED |
agachi-yassan |
agachi-yassantan |
agachi-yashikoo neen, agachi-yashikoo neeran |
agachi-yashikoo neentan, agachi-yashikoo neerantan |
|
ATT |
agachi-yassaru |
agachi-yassataru |
|||
|
Hard to... |
PRED |
agachi-gurisan |
agachi-gurisantan |
agachi-gurikoo neen, agachi-gurikoo neeran |
agachi-gurikoo neentan, agachi-gurikoo neerantan |
|
ATT |
agachi-gurisaru |
agachi-gurisataru |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Exalting |
PRED |
agachi-misheen |
agachi-misheentan |
agachi-misooran |
agachi-misoorantan |
|
ATT |
agachi-misheeru |
agachi-misheetaru, |
|
Form |
Construction |
|
While (simultaneously)... |
agachi-gachii |
|
Form |
Construction |
|
Reported past |
agachu-tan |
|
Nominalizing |
agachu-shi |
|
Concessive |
agachu-shiga |
|
Cause-effect |
agachu-kutu |
|
Prohibitive |
agachu-na |
|
Provisional conditional |
agachu-raa |
|
Questions |
agachu-ga |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Polite |
PRED |
agachabiyun, |
agachabitan |
agachabiran |
agachabirantan |
|
ATT |
agachabiyuru, |
agachabitaru |
|||
|
Polar questions |
PRED |
agachumi |
agachii |
agakani |
agakantii |
Verb paradigms are based off several sources including, but not limited to:
- Funatsu, Yoshiaki. (1988). 美しい沖縄の方言①. [Utsukushii Okinawa no kotoba 1]. ISBN4-905784-19-0.
- Sakihara, Mitsugu. (2006). Okinawan-English Wordbook. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 0824831020.
- Shizato, Rumiko and Iwasaki, Shoichi. (2024). Basic Okinawan: From Conversation to Grammar. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 9780824893651.
意味:はたらく【働く】、よくはたらく【よく働く】、がんばる【頑張る】、はかどる【捗る】