🌏 Region(s): Ryukyu (Okinawa)
あちらすん【熱らすん】 : achirasun | define meaning
achirasun
Pronunciation: [ʔat͡ɕiɾasuŋ̍]
Definition
Noun
- To heat up (food); to warm up (food)
Etymology
Historical Ryukyuan attestations
- Essay in Aid of a Grammmar and Dictionary of the Luchuan Language (1895), by Basil Hall Chamberlain, records "Achirashung, to warm,—a causative form whose corresponding plain verb has not been met with.".
- 沖縄語典 Okinawa goten (Okinawan language dictionary) (1896), by Masayo Nakamoto, records "「あちねーんち𛃥、あちやうどゥ」商人(アキビト、アキンド)".
Spelling
| Orthography | Form |
|---|---|
| Kanji | 熱らすん |
| Kana | あちらすん |
| Romanization | achirasun |
| Pronunciation (IPA) | [ʔat͡ɕiɾasuŋ̍] |
Verb Paradigm
|
|
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative Perfective |
|
Indicative |
PRED |
achirasun |
achirachan |
achirasan |
achirasantan |
|
ATT |
achirasuru |
achiracharu |
|||
|
Progressive |
PRED |
achirachoon |
achirachootan |
achiracheewuran |
achiracheewurantan |
|
ATT |
achirachooru |
achirachootaru |
|||
|
Causative |
PRED |
achirasasun |
achirasachan |
achirasasan |
achirasasantan |
|
ATT |
achirasasuru |
achirasacharu |
|||
|
Passive and Potential |
PRED |
achirasariyun, |
achirasaritan, |
achirasariran, |
achirasarirantan, |
|
ATT |
achirasariyuru, |
achirasaritaru, |
|||
|
Causative-Passive |
PRED |
achirasasariyun, |
achirasasaritan |
achirasasariran |
achirasasarirantan |
|
ATT |
achirasasariyuru, |
achirasasariraru |
|||
|
Intransitivizing resultative (For transitive verbs only) |
PRED |
achiracheen |
achiracheetan |
achiracheeneen |
achiracheeneentan |
|
ATT |
achiracheeru |
achiracheetaru |
|||
|
Preparatory |
PRED |
achirachoochun |
achirachoochan |
achiracheeukan |
achiracheeukantan |
|
ATT |
achirachoochuru |
achirachoocharu |
|
Form |
Construction |
|
Root |
achiras- |
|
Dictionary |
achirasun |
|
Attributive or Adnominal |
achirasuru |
|
Apocopated (indicative imperfective) |
achirasu- |
|
Adverbial |
achirashi |
|
Volitional-Presumptive |
achirasa |
|
Conjunctive |
achirachi |
|
Representative |
achirachai |
|
Imperative |
achirashi, |
|
Conditional |
achirashee |
|
Form |
Construction |
|
Conjecture |
achirasuru haji |
|
So as to... |
achirasuru gutu |
|
Before... |
achirasuru mee |
|
While... |
achirasuru qweeda, achirasuru-qweema |
|
Purpose |
achirasuru tami ni |
|
Form |
Construction |
|
Request |
achirachi-kwimisooree |
|
Benefactive |
achirachi-kwiin |
|
Completive |
achirachi-neen |
|
Concessive conditional |
achirachi-n |
|
After... |
achirachi-kara |
|
After... |
achirachi-atu |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Desiderative |
PRED |
achirashi-busan |
achirashi-busantan |
achirashi-bushikoo neen, achirashi-bushikoo neeran |
achirashi-bushikoo neentan, achirashi-bushikoo neerantan |
|
ATT |
achirashi-busaru |
achirashi-busataru |
|||
|
Easy to... |
PRED |
achirashi-yassan |
achirashi-yassantan |
achirashi-yashikoo neen, achirashi-yashikoo neeran |
achirashi-yashikoo neentan, achirashi-yashikoo neerantan |
|
ATT |
achirashi-yassaru |
achirashi-yassataru |
|||
|
Hard to... |
PRED |
achirashi-gurisan |
achirashi-gurisantan |
achirashi-gurikoo neen, achirashi-gurikoo neeran |
achirashi-gurikoo neentan, achirashi-gurikoo neerantan |
|
ATT |
achirashi-gurisaru |
achirashi-gurisataru |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Exalting |
PRED |
achirashi-misheen |
achirashi-misheentan |
achirashi-misooran |
achirashi-misoorantan |
|
ATT |
achirashi-misheeru |
achirashi-misheetaru, |
|
Form |
Construction |
|
While (simultaneously)... |
achirashi-gachii |
|
Form |
Construction |
|
Reported past |
achirasu-tan |
|
Nominalizing |
achirasu-shi |
|
Concessive |
achirasu-shiga |
|
Cause-effect |
achirasu-kutu |
|
Prohibitive |
achirasu-na |
|
Provisional conditional |
achirasu-raa |
|
Questions |
achirasu-ga |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Polite |
PRED |
achirasabiyun, |
achirasabitan |
achirasabiran |
achirasabirantan |
|
ATT |
achirasabiyuru, |
achirasabitaru |
|||
|
Polar questions |
PRED |
achirashumi |
achirachii |
achirasani |
achirasantii |
Verb paradigms are based off several sources including, but not limited to:
- Funatsu, Yoshiaki. (1988). 美しい沖縄の方言①. [Utsukushii Okinawa no kotoba 1]. ISBN4-905784-19-0.
- Sakihara, Mitsugu. (2006). Okinawan-English Wordbook. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 0824831020.
- Shizato, Rumiko and Iwasaki, Shoichi. (2024). Basic Okinawan: From Conversation to Grammar. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 9780824893651.
意味:あつくする【熱くする】、あたためる・あっためる・ぬくめる【温める・暖める】