🌏 Region(s): Ryukyu (Okinawa)
わちゅん【湧ちゅん・涌ちゅん】 : wachun | define meaning
wachun
Pronunciation: [wat͡ɕuŋ̍]
Definition
Verb
- To gush forth; to spring forth; to spring up; to surge; to well up; to bubble up; to flow
Etymology
Cognate with standard Japanese わく【湧く・涌く】 waku "to gush forth".
Spelling
| Orthography | Form |
|---|---|
| Kanji | 湧ちゅん 涌ちゅん |
| Kana | わちゅん |
| Romanization | wachun |
| Pronunciation (IPA) | [wat͡ɕuŋ̍] |
Verb Paradigm
|
|
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative Perfective |
|
Indicative |
PRED |
wachun |
wachan |
wakan |
wakantan |
|
ATT |
wachuru |
wacharu |
|||
|
Progressive |
PRED |
wachoon |
wachootan |
wacheewuran |
wacheewurantan |
|
ATT |
wachooru |
wachootaru |
|||
|
Causative |
PRED |
wakasun |
wakachan |
wakasan |
wakasantan |
|
ATT |
wakasuru |
wakacharu |
|||
|
Passive and Potential |
PRED |
wakariyun, |
wakaritan, |
wakariran, |
wakarirantan, |
|
ATT |
wakariyuru, |
wakaritaru, |
|||
|
Causative-Passive |
PRED |
wakasariyun, |
wakasaritan |
wakasariran |
wakasarirantan |
|
ATT |
wakasariyuru, |
wakasariraru |
|||
|
Intransitivizing resultative (For transitive verbs only) |
PRED |
wacheen |
wacheetan |
wacheeneen |
wacheeneentan |
|
ATT |
wacheeru |
wacheetaru |
|||
|
Preparatory |
PRED |
wachoochun |
wachoochan |
wacheeukan |
wacheeukantan |
|
ATT |
wachoochuru |
wachoocharu |
|
Form |
Construction |
|
Root |
wak- |
|
Dictionary |
wachun |
|
Attributive or Adnominal |
wachuru |
|
Apocopated (indicative imperfective) |
wachu- |
|
Adverbial |
wachi |
|
Volitional-Presumptive |
waka |
|
Conjunctive |
wachi |
|
Representative |
wachai |
|
Imperative |
waki, |
|
Conditional |
wakee |
|
Form |
Construction |
|
Conjecture |
wachuru haji |
|
So as to... |
wachuru gutu |
|
Before... |
wachuru mee |
|
While... |
wachuru qweeda, wanuru-qweema |
|
Purpose |
wachuru tami ni |
|
Form |
Construction |
|
Request |
wachi-kwimisooree |
|
Benefactive |
wachi-kwiin |
|
Completive |
wachi-neen |
|
Concessive conditional |
wachi-n |
|
After... |
wachi-kara |
|
After... |
wachi-atu |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Desiderative |
PRED |
wachi-busan |
wachi-busantan |
wachi-bushikoo neen, wachi-bushikoo neeran |
wachi-bushikoo neentan, wachi-bushikoo neerantan |
|
ATT |
wachi-busaru |
wachi-busataru |
|||
|
Easy to... |
PRED |
wachi-yassan |
wachi-yassantan |
wachi-yashikoo neen, wachi-yashikoo neeran |
wachi-yashikoo neentan, wachi-yashikoo neerantan |
|
ATT |
wachi-yassaru |
wachi-yassataru |
|||
|
Hard to... |
PRED |
wachi-gurisan |
wachi-gurisantan |
wachi-gurikoo neen, wachi-gurikoo neeran |
wachi-gurikoo neentan, wachi-gurikoo neerantan |
|
ATT |
wachi-gurisaru |
wachi-gurisataru |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Exalting |
PRED |
wachi-misheen |
wachi-misheentan |
wachi-misooran |
wachi-misoorantan |
|
ATT |
wachi-misheeru |
wachi-misheetaru, |
|
Form |
Construction |
|
While (simultaneously)... |
wachi-gachii |
|
Form |
Construction |
|
Reported past |
wachu-tan |
|
Nominalizing |
wachu-shi |
|
Concessive |
wachu-shiga |
|
Cause-effect |
wachu-kutu |
|
Prohibitive |
wachu-na |
|
Provisional conditional |
wachu-raa |
|
Questions |
wachu-ga |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Polite |
PRED |
wachabiyun, |
wachabitan |
wachabiran |
wachabirantan |
|
ATT |
wachabiyuru, |
wachabitaru |
|||
|
Polar questions |
PRED |
wachumi |
wachii |
wakani |
wakantii |
Verb paradigms are based off several sources including, but not limited to:
- Funatsu, Yoshiaki. (1988). 美しい沖縄の方言①. [Utsukushii Okinawa no kotoba 1]. ISBN4-905784-19-0.
- Sakihara, Mitsugu. (2006). Okinawan-English Wordbook. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 0824831020.
- Shizato, Rumiko and Iwasaki, Shoichi. (2024). Basic Okinawan: From Conversation to Grammar. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 9780824893651.
意味:わく【湧く・涌く】