🌏 Region(s): Ryukyu (Okinawa)
まとぅみーん【纏みーん】 : matumiin | define meaning
matumiin
Pronunciation: [matumiːŋ̍]
Definition
Verb
- (Literary) To govern; to rule; to control
- To unify; to bring together; to compile
Etymology
Cognate with standard Japanese まとめる【纏める】 matomeru "to collect; to gather; to unify".
Spelling
| Orthography | Form |
|---|---|
| Kanji | 纏みーん |
| Kana | まとぅみーん |
| New Okinawa Moji | ま婢みーん |
| Romanization | matumiin |
| Pronunciation (IPA) | [matumiːŋ̍] |
Verb Paradigm
|
|
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative Perfective |
|
Indicative |
PRED |
matumiyun, matumiin |
matumitan |
matumiran |
matumirantan |
|
ATT |
matumiyuru, matumiiru |
matumitaru |
|||
|
Progressive |
PRED |
matumitoon |
matumitootan |
matumiteewuran |
matumiteewurantan |
|
ATT |
matumitooru |
matumitootaru |
|||
|
Causative |
PRED |
matumirasun |
matumirachan |
matumirasan |
matumirasantan |
|
ATT |
matumirasuru |
matumiracharu |
|||
|
Passive and Potential |
PRED |
matumirariyun, |
matumiraritan, |
matumirariran, |
matumirarirantan, |
|
ATT |
matumirariyuru, |
matumiraritaru, |
|||
|
Causative-Passive |
PRED |
matumirasariyun, |
matumirasaritan |
matumirasariran |
matumirasarirantan |
|
ATT |
matumirasariyuru, |
matumirasariraru |
|||
|
Intransitivizing resultative (For transitive verbs only) |
PRED |
matumiteen |
matumiteetan |
matumiteeneen |
matumiteeneentan |
|
ATT |
matumiteeru |
matumiteetaru |
|||
|
Preparatory |
PRED |
matumitoochun |
matumitoochan |
matumiteeukan |
matumiteeukantan |
|
ATT |
matumitoochuru |
matumitoocharu |
|
Form |
Construction |
|
Root |
matumir- |
|
Dictionary |
matumiyun, matumiin |
|
Attributive or Adnominal |
matumiyuru, matumiiru |
|
Apocopated (indicative imperfective) |
matumiyu-, matumii- |
|
Adverbial |
matumii |
|
Volitional-Presumptive |
matumira |
|
Conjunctive |
matumiti |
|
Representative |
matumitai |
|
Imperative |
matumiri, |
|
Conditional |
matumiree |
|
Form |
Construction |
|
Conjecture |
matumiyuru haji, matumiiru haji |
|
So as to... |
matumiyuru gutu, matumiiru gutu |
|
Before... |
matumiyuru mee, matumiiru mee |
|
While... |
matumiyuru qweeda, matumiyuru-qweema, matumiiru qweeda, matumiiru-qweema |
|
Purpose |
matumiyuru tami ni, matumiiru tami ni |
|
Form |
Construction |
|
Request |
matumiti-kwimisooree |
|
Benefactive |
matumiti-kwiin |
|
Completive |
matumiti-neen |
|
Concessive conditional |
matumiti-n |
|
After... |
matumiti-kara |
|
After... |
matumiti-atu |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Desiderative |
PRED |
matumii-busan |
matumii-busantan |
matumii-bushikoo neen, matumii-bushikoo neeran |
matumii-bushikoo neentan, matumii-bushikoo neerantan |
|
ATT |
matumii-busaru |
matumii-busataru |
|||
|
Easy to... |
PRED |
matumii-yassan |
matumii-yassantan |
matumii-yashikoo neen, matumii-yashikoo neeran |
matumii-yashikoo neentan, matumii-yashikoo neerantan |
|
ATT |
matumii-yassaru |
matumii-yassataru |
|||
|
Hard to... |
PRED |
matumii-gurisan |
matumii-gurisantan |
matumii-gurikoo neen, matumii-gurikoo neeran |
matumii-gurikoo neentan, matumii-gurikoo neerantan |
|
ATT |
matumii-gurisaru |
matumii-gurisataru |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Exalting |
PRED |
matumii-misheen, matumi-misheen |
matumii-misheentan, matumi-misheentan |
matumii-misooran, matumi-misooran |
matumii-misoorantan, matumi-misoorantan |
|
ATT |
matumii-misheeru, matumi-misheeru |
matumii-misheetaru, matumi-misheetaru, matumii-misoocharu, matumi-misoocharu |
|
Form |
Construction |
|
While (simultaneously)... |
matumii-gachii |
|
Form |
Construction |
|
Reported past |
matumiyu-tan, matumii-tan |
|
Nominalizing |
matumiyu-shi, matumii-shi |
|
Concessive |
matumiyu-shiga, matumii-shiga |
|
Cause-effect |
matumiyu-kutu, matumii-kutu |
|
Prohibitive |
matumiyu-na, matumii-na |
|
Provisional conditional |
matumiyu-ra matumii-ra |
|
Questions |
matumiyu-ga, matumii-ga |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Polite |
PRED |
matumiyabiyun, matumiibiyun, |
matumiyabitan, matumiibitan |
matumiyabiran, matumiibiran |
matumiyabirantan, matumiibirantan |
|
ATT |
matumiyabiyuru, matumiibiyuru, |
matumiyabitaru, matumiibitaru |
|||
|
Polar questions |
PRED |
matumiyumi, matumiimi |
matumitii |
matumirani |
matumirantii |
Verb paradigms are based off several sources including, but not limited to:
- Funatsu, Yoshiaki. (1988). 美しい沖縄の方言①. [Utsukushii Okinawa no kotoba 1]. ISBN4-905784-19-0.
- Sakihara, Mitsugu. (2006). Okinawan-English Wordbook. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 0824831020.
- Shizato, Rumiko and Iwasaki, Shoichi. (2024). Basic Okinawan: From Conversation to Grammar. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 9780824893651.
意味:とうちする【統治する】、すべる【統べる・総べる】、とういつする【統一する】、まとめる【纏める】