🌏 Region(s): Ryukyu (Okinawa)
かたんちゅん【傾ちゅん】 : katanchun | define meaning
katanchun
Pronunciation: [katan̩t͡ɕuŋ̍]
Definition
Verb
- To lean; to tilt; to incline; to tip
- (Sun) To set; to go down
- てぃーだぬかたんちょーん【てぃーだぬ傾ちょーん】
tiida nu katanchoon
"The sun is setting"
- てぃーだぬかたんちょーん【てぃーだぬ傾ちょーん】
- To lean towards; to be inclined to; to have an inclination for; to be interested in
Etymology
Cognate with standard Japanese かたむく【傾く】 katamuku "to incline; to set" and its variants かたぶく katabuku, かたぐ katagu, かぶく kabuku. Ultimately from a compound of かた【片】 kata "one (side)" and むく【向く】 muku "to face".
Spelling
| Orthography | Form |
|---|---|
| Kanji | 傾ちゅん |
| Kana | かたんちゅん |
| Romanization | katanchun |
| Pronunciation (IPA) | [katan̩t͡ɕuŋ̍] |
Verb Paradigm
|
|
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative Perfective |
|
Indicative |
PRED |
katanchun |
katanchan |
katankan |
katankantan |
|
ATT |
katanchuru |
katancharu |
|||
|
Progressive |
PRED |
katanchoon |
katanchootan |
katancheewuran |
katancheewurantan |
|
ATT |
katanchooru |
katanchootaru |
|||
|
Causative |
PRED |
katankasun |
katankachan |
katankasan |
katankasantan |
|
ATT |
katankasuru |
katankacharu |
|||
|
Passive and Potential |
PRED |
katankariyun, |
katankaritan, |
katankariran, |
katankarirantan, |
|
ATT |
katankariyuru, |
katankaritaru, |
|||
|
Causative-Passive |
PRED |
katankasariyun, |
katankasaritan |
katankasariran |
katankasarirantan |
|
ATT |
katankasariyuru, |
katankasariraru |
|||
|
Intransitivizing resultative (For transitive verbs only) |
PRED |
katancheen |
katancheetan |
katancheeneen |
katancheeneentan |
|
ATT |
katancheeru |
katancheetaru |
|||
|
Preparatory |
PRED |
katanchoochun |
katanchoochan |
katancheeukan |
katancheeukantan |
|
ATT |
katanchoochuru |
katanchoocharu |
|
Form |
Construction |
|
Root |
katank- |
|
Dictionary |
katanchun |
|
Attributive or Adnominal |
katanchuru |
|
Apocopated (indicative imperfective) |
katanchu- |
|
Adverbial |
katanchi |
|
Volitional-Presumptive |
katanka |
|
Conjunctive |
katanchi |
|
Representative |
katanchai |
|
Imperative |
katanki, |
|
Conditional |
katankee |
|
Form |
Construction |
|
Conjecture |
katanchuru haji |
|
So as to... |
katanchuru gutu |
|
Before... |
katanchuru mee |
|
While... |
katanchuru qweeda, katannuru-qweema |
|
Purpose |
katanchuru tami ni |
|
Form |
Construction |
|
Request |
katanchi-kwimisooree |
|
Benefactive |
katanchi-kwiin |
|
Completive |
katanchi-neen |
|
Concessive conditional |
katanchi-n |
|
After... |
katanchi-kara |
|
After... |
katanchi-atu |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Desiderative |
PRED |
katanchi-busan |
katanchi-busantan |
katanchi-bushikoo neen, katanchi-bushikoo neeran |
katanchi-bushikoo neentan, katanchi-bushikoo neerantan |
|
ATT |
katanchi-busaru |
katanchi-busataru |
|||
|
Easy to... |
PRED |
katanchi-yassan |
katanchi-yassantan |
katanchi-yashikoo neen, katanchi-yashikoo neeran |
katanchi-yashikoo neentan, katanchi-yashikoo neerantan |
|
ATT |
katanchi-yassaru |
katanchi-yassataru |
|||
|
Hard to... |
PRED |
katanchi-gurisan |
katanchi-gurisantan |
katanchi-gurikoo neen, katanchi-gurikoo neeran |
katanchi-gurikoo neentan, katanchi-gurikoo neerantan |
|
ATT |
katanchi-gurisaru |
katanchi-gurisataru |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Exalting |
PRED |
katanchi-misheen |
katanchi-misheentan |
katanchi-misooran |
katanchi-misoorantan |
|
ATT |
katanchi-misheeru |
katanchi-misheetaru, |
|
Form |
Construction |
|
While (simultaneously)... |
katanchi-gachii |
|
Form |
Construction |
|
Reported past |
katanchu-tan |
|
Nominalizing |
katanchu-shi |
|
Concessive |
katanchu-shiga |
|
Cause-effect |
katanchu-kutu |
|
Prohibitive |
katanchu-na |
|
Provisional conditional |
katanchu-raa |
|
Questions |
katanchu-ga |
|
Form |
|
Imperfective |
Perfective |
Negative |
Negative perfective |
|
Polite |
PRED |
katanchabiyun, |
katanchabitan |
katanchabiran |
katanchabirantan |
|
ATT |
katanchabiyuru, |
katanchabitaru |
|||
|
Polar questions |
PRED |
katanchumi |
katanchii |
katankani |
katankantii |
Verb paradigms are based off several sources including, but not limited to:
- Funatsu, Yoshiaki. (1988). 美しい沖縄の方言①. [Utsukushii Okinawa no kotoba 1]. ISBN4-905784-19-0.
- Sakihara, Mitsugu. (2006). Okinawan-English Wordbook. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 0824831020.
- Shizato, Rumiko and Iwasaki, Shoichi. (2024). Basic Okinawan: From Conversation to Grammar. University of Hawai'i Press, Honolulu. ISBN: 9780824893651.
意味:かたむく・かたぶく【傾く】、けいしゃする【傾斜する】